ویناپرس – کشور ما از نظر جغرافیایی در منطقهای از دنیا قرار گرفته است که سطح تابش نور بالایی دارد. علاوه بر نور مرئی که بخاطر موقعیت جغرافیایی کشور داریم پرتوهای ماورای بنفش هم به صورت زیادی به سطح زمین میرسد که در واقع به دلیل زاویه تابش خورشید، طول روز و همچنین شرایط آب و هوایی و جغرافیایی ایران است.
به گزارش پایگاه خبری وینا پرس، هموطنان ما در اکثر مناطق تحت تابش پرتوهای ماورای بنفش و تحت تاثیر آفتاب با شدت نور زیاد قرار دارند، لذا بایستی در مواجهه با این شرایط از چشمهای خود محافظت کنند زیرا در غیر این صورت موجب آسیبهای دراز مدت شده و علاوه بر آن باعث کاهش عملکرد سیستم بینایی میشود.
متداولترین روش استفاده از عینک آفتابی است. عینک آفتابی باید چند کار را بطور همزمان انجام دهد که در زیر به اختصار به هر کدام اشاره میکنم:
۱ باید بتواند سطح نور را به حد مناسبی کاهش دهد تا فرد بینایی موثر و مناسبی کسب کند.
۲ باید بتواند اشعه ماورای بنفش به ویژه در محدوده UV-A یعنی ۳۰۰ تا ۴۰۰ نانومتر را جذب کند. جالب اینکه در میان عوام اصطلاح عینک آفتابی UV400 رایج است. در واقع باید گفت: اگر عینکی تابش کننده پرتو ماورای بنفش باشد به چشم آسیب می رساند؛ در حقیقت باید اینگونه بیان کنیم که عینک در محدوده UV400 عمل کرده و آن را جذب می کند.
نکتۀ مهمی که لازم میدانم در اینجا با شما درمیان بگذارم پرتوهای محدوده UV-B هستند که معمولاً در مناطق مرتفع، کوهستانی و در نقاطی که پوشش گیاهی کمی دارند به صورت جدی وجود داشته و قادر است به سطح زمین و چشمهای ما برسد. این محدوده خطرناکتر از UV-A میباشد و به صورت اختصاصی در مایکرومولکولهای حیاتی بدن ما وارد و آسیبهای جدی سلولی ایجاد میکند. در حقیقت محققان عمده جهشهای ژنتیکی را ناشی از UV-B میدانند. از پیامدهای مهم قرار گرفتن در معرض پرتوهای UV-B میتوان به مواردی چون بیماریهای قرنیه، بیماریهای شبکیه، تغییرات رنگدانهای در سطح ملتحمه و اثرات پوستی اشاره کرد.
یک محدوده دیگر با عنوان UV-C شناخته میشود که در کوتاهترین طول موج از نظر پرتوهای ماورای بنفش قرار دارد و معمولاً توسط لایه ازون جذب و به زمین نمیرسد. با این حال این پرتوها در سطح زمین با بکارگیری دستگاههای قوس الکتریکی «جوشکاری» تولید شده و با فیلترهای مخصوص و استاندارد کنترل میشود.
۳ عینک آفتابی باید در تیزبینی و عملکرد بینایی ما تاثیری نداشته باشد. یعنی وقتی که عینک آفتابی را در محیطی که نور مناسبی دارد میزنیم و چشم را به سمت بالا و پایین یا چپ و راست حرکت میدهیم نباید دچار احساس حرکت و اعوجاج شویم. با این وجود متداولترین اتفاق ناخوشایند حین استفاده از عینک آفتابی همین اعواج است که در اثر انحنای نادرست صفحه عینک به وجود میآیند. از جمله پیامدهای رایج آن میتوان به احساس سردرد، خستگی، سرگیجه، حالت تهوع، کاهش دید و حتی آشکار شدن یک انحراف مخفی اشاره کرد.
۴ عینکهای آفتابی اگر به صورت طبی – آفتابی استفاده میشوند باید براساس نمره عینک، انحنای عدسی، خصوصیات طیفی و تیرگی عدسی آفتابی محاسبه و ساخته شوند. به بیان دیگر نمیتوان همان محاسبات عینک طبی را بر روی عینکهای آفتابی- طبی اعمال کرد.
عملکرد عمده عینکهای آفتابی در محدوده UV-A است با این حال عینکهای حرفهای به ویژه برای ورزشکاران رشتههایی نظیر کوهنوردی یا افرادی که ساعات زیادی در فضای باز قرار دارند میبایست در محدوده UV-AB طبقه بندی شود.
نویسنده: محمد جواد نعمتی



Tuesday, 26 May , 2026